Кілтті сөздер
Дәйексөздерді қалай жазу керек
Аңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасындағы жергілікті бюджеттердің қаржылық дербестігін арттыру мәселелері бюджетаралық қатынастар жүйесін жетілдіру контекстінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты өңірлік бюджеттік дербестікті дамытудағы институционалдық және қаржылық шектеулерді анықтау, сондай-ақ оны нығайтудың басым бағыттарын негіздеу болып табылады. Зерттеудің әдіснамалық негізін салыстырмалы, институционалдық және статистикалық талдау әдістері, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық базасын зерделеу, сондай-ақ отандық тәжірибені фискалдық орталықсыздандыру саласындағы халықаралық тәжірибемен салыстыру құрады.
Зерттеу нәтижесінде өңірлердің өкілеттіктерін формалды түрде кеңейтумен қатар олардың бюджетаралық трансферттерге жоғары тәуелділігінің сақталуымен сипатталатын қолданыстағы бюджет жүйесінің негізгі ерекшеліктері анықталды. Жергілікті бюджеттердің меншікті кірістерінің өсуіне қарамастан, берілген шығыстық міндеттемелер көлемі мен кіріс базасының шектеулілігі арасында құрылымдық теңгерімсіздік сақталатыны анықталды. Бұл аумақтардың салықтық әлеуетін дамыту қарқынын бәсеңдетіп, олардың қаржылық дербестігін шектейді.
Зерттеу нәтижелері бойынша өңірлердің кіріс базасын кеңейту, трансферттік саясатты жаңғырту, ынталандыру тетіктерін дамыту және бюджеттік басқарудың институционалдық негіздерін күшейту бағыттарын қамтитын бюджетаралық қатынастарды жетілдірудің басым бағыттары негізделді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді бюджеттік саясатты жетілдіру және өңірлердің қаржылық тұрақтылығын нығайту бойынша басқарушылық шешімдер қабылдау барысында қолдану мүмкіндігімен анықталады.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution 4.0 бүкіл әлем бойынша .
Авторлық құқық (c) 2026 Қазақстан-Спектр